جعل سند یکی از جرایم رایجی است که میتواند به حقوق افراد آسیب جدی وارد کند. اگر شما نیز با چنین مشکلی مواجه شدهاید، دانستن نحوه شکایت و پیگیری قانونی آن بسیار مهم است. در این مقاله به طور کامل به این موضوع پرداختهایم و به سوالاتی مانند «چه زمانی باید شکایت کرد؟»، «شکایت جعل سند باید چگونه مطرح شود؟» و «چه مدارکی لازم است؟» پاسخ دادهایم.
انواع جعل سند
جعل سند انواع مختلفی دارد که هر کدام مجازات متفاوتی به همراه دارد. برخی از انواع رایج جعل سند عبارتند از:
- جعل امضا: ساختن امضای فرد دیگری بدون اجازه او
- جعل مهر: ساختن مهر یا استفاده از مهر دیگری بدون اجازه
- جعل سند رسمی: جعل اسناد صادره از ادارات دولتی مانند شناسنامه، گواهی نامه، سند مالکیت و…
- جعل سند غیر رسمی: جعل قراردادها، وصیتنامهها، چکها و…
مجازات جعل سند در ایران
در قانون مجازات اسلامی ایران، مجازات جعل سند بسته به نوع سند و میزان خسارتی که به فرد وارد شده است، متفاوت است. به طور کلی، مجازات جعل سند شامل حبس و جزای نقدی است. برخی از مواد قانونی مرتبط با جعل سند عبارتند از:
- ماده ۵۳۲ قانون مجازات اسلامی: جعل اسناد رسمی توسط کارمندان دولت و در راستای انجام وظیفه
- ماده ۵۳۳ قانون مجازات اسلامی: جعل اسناد رسمی توسط افراد عادی
- ماده ۵۳۴ قانون مجازات اسلامی: جعل مهر یا امضای اشخاص رسمی یا غیر رسمی
- ماده ۵۳۵ قانون مجازات اسلامی: جعل اسناد غیر رسمی
عواقب جعل سند
جعل سند علاوه بر مجازات قانونی، عواقب دیگری نیز به همراه دارد:
- از دست دادن اعتبار: فردی که مرتکب جعل سند میشود، اعتبار خود را از دست داده و ممکن است در آینده با مشکلاتی مانند عدم صداقت و اعتماد روبرو شود.
- مشکلات حقوقی: جعل سند میتواند منجر به بروز اختلافات حقوقی و پیچیدگیهای قانونی شود.
- زندان: در برخی موارد، جعل سند به حبس طولانی مدت منجر میشود.
چه زمانی باید شکایت جعل سند را مطرح کرد؟
هنگامی که شما متوجه شدید سندی که به نام شما یا به نفع شما صادر شده، جعلی است، باید هر چه سریعتر اقدام به طرح شکایت کنید. برخی از مواردی که نشاندهنده جعل سند است عبارتاند از:
- عدم تطابق امضا یا مهر با نمونه اصلی
- دستکاری در متن سند
- استفاده از کاغذ یا مهر تقلبی
- عدم وجود مهر یا امضای شاهد
- تناقض بین اطلاعات مندرج در سند با واقعیت
شما می توانید جهت شکایت جعل سند و ابطال سند جعل شده، از وکیل ابطال سند کمک بگیرید.
شکایت جعل سند باید چگونه مطرح شود ؟
برای طرح شکایت جعل سند، باید به دادسرای عمومی یا انقلاب محل وقوع جرم مراجعه کنید. در این مرحله، شما باید شکوائیهای را تنظیم کنید که در آن به شرح وقایع و دلایل خود بپردازید.
مراحل طرح شکایت
- تنظیم شکوائیه: در شکوائیه باید اطلاعات زیر را ذکر کنید:
مشخصات کامل خود و طرف مقابل
شرح دقیق جرم و دلایل جعل سند
اسناد و مدارکی که دال بر جعل سند است
خواسته خود از دادگاه (مثلاً صدور حکم جلب و حبس متهم، ابطال سند جعلی)
- تقديم شکوائيه به دادسرا: شکوائیه تنظیم شده را به همراه مدارک به دادسرا ارائه دهید.
- تحقیقات مقدماتی: پس از ثبت شکایت، دادستان دستور تحقیقات مقدماتی را صادر میکند. در این مرحله، بازپرس به جمعآوری ادله و تحقیق در مورد موضوع میپردازد.
- صدور کیفرخواست: در صورتی که بازپرس به جرم بودن عمل متهم قائل شود، کیفرخواست صادر میکند و پرونده به دادگاه ارسال میشود.
- رسیدگی دادگاه: دادگاه به پرونده رسیدگی کرده و پس از بررسی ادله و دفاعیات طرفین، حکم خود را صادر میکند.
چه مدارکی برای اثبات جعل سند لازم است؟
برای اثبات جعل سند، به مدارکی مانند سند اصلی، نمونه امضا یا مهر اصلی، گواهی کارشناس، شهادت شهود و هر مدرک دیگری که میتواند جعل بودن سند را ثابت کند، نیاز دارید.
مجازات جعل سند
مجازات جعل سند در قانون مجازات اسلامی پیشبینی شده است و بسته به نوع سند و میزان خسارتی که به فرد وارد شده است، متفاوت است. به طور کلی، مجازات جعل سند حبس و جزای نقدی است.
سوالات متداول
چه زمانی باید شکایت جعل سند را مطرح کنیم؟
هنگامی که متوجه شدید سندی که به نام شما یا به نفع شما صادر شده، جعلی است، باید هر چه سریعتر شکایت کنید.
برای شکایت جعل سند به کجا باید مراجعه کرد؟
به دادسرای عمومی یا انقلاب محل وقوع جرم مراجعه کنید.
چه مدارکی برای اثبات جعل سند لازم است؟
سند اصلی، نمونه امضا یا مهر اصلی، گواهی کارشناس، شهادت شهود و هر مدرک دیگری که جعل بودن سند را ثابت کند.
وکالتنامه رسمی توسط یکی از اعضای خانواده از مادر بیمار و بستری در بیمارستان جعل شد. توضیح آنکه، بدون حضور مادر (بستری در بیمارستان در تاریخ تنظیم وکالتنامه) ، شخص ناشناسی با معرفیت داماد خانواده به جای مادر در
دفترخانه حاضر و وکالتنامه(جعلی) تنظیم شد. با وکالتنامه مزبور دو دانگ از منزل مسکونی مادر به نام وکیل و یکی دیگر از اعضای خانواده انتقال یافت. پس از کشف موضوع توسط سایر اعضای خانواده و بدون شکایت در دادگاه، دو
دانگ مربوطه اقاله و وکیل مجبور به استعفا و وکالتنامه باطل شد. لطفا راهنمائی فرمائید با توجه به عدم تمایل مادر به شکایت، آیا سایر اعضای خانواده می توانند بابت وکالتنامه جعلی شکایت کیفری کنند؟ آیا در این مورد نیاز به
شاکی خصوصی است ؟ آیا این مورد در زمره جرم های غیرقابل گذشت نیست؟ آیا طرح شکایت در اینگونه موارد محدودیت زمانی دارد؟
با سلام و احترام
در چنین موردی جعل و استفاده از سند مجعول (وکالتنامه رسمی) جرم کیفری و از جرایم غیرقابل گذشت است. شاکی اصلی، شخصی است که سند به نام او جعل شده (مادر) و اصولاً سایر اعضای خانواده سمت مستقیم برای شکایت ندارند، مگر اینکه بتوانند ضرر مستقیم و شخصی خود را اثبات کنند.
با این حال چون جعل سند رسمی جنبه عمومی دارد، دادستان حتی بدون شکایت شاکی خصوصی هم میتواند تعقیب را آغاز کند. اما با توجه به اقاله و استعفای وکیل، احتمال بایگانی پرونده وجود دارد.
برای این جرم مرور زمان مؤثر وجود ندارد و محدودیت زمانی خاصی برای طرح شکایت نیست، اما در عمل هرچه زودتر اقدام شود اثبات سادهتر خواهد بود.
با این حال، سایر اعضای خانواده میتوانند به عنوان شاکی به دادسرا مراجعه و درخواست پیگیری کنند. پیشنهاد میشود برای بررسی دقیقتر و اقدام قانونی، با وکلای ما مشورت کنید تا از حقوق خود به بهترین شکل دفاع نمایید.
ارادتمند